इराण-अमेरिका तणावात नरमाई; होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली होण्याचे संकेत

इराण-अमेरिका तणावात नरमाई; होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली होण्याचे संकेत

नवी दिल्ली / मुंबई प्रतिनिधी — मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आता दिलासादायक घडामोड समोर आली आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांनी इराणसोबत सुरू असलेल्या शांतता चर्चांमध्ये महत्त्वपूर्ण प्रगती झाल्याचे जाहीर केले आहे. या संभाव्य करारामुळे जागतिक तेलपुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) पुन्हा सुरळीतपणे खुली होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
मध्य पूर्वेतील संघर्ष आणि वाढत्या अस्थिरतेमुळे जागतिक बाजारपेठेत चिंता व्यक्त केली जात होती. मात्र आता अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संवाद सकारात्मक दिशेने पुढे जात असल्याचे संकेत मिळत आहेत. विशेष म्हणजे पाकिस्तान आणि कतार यांनी या चर्चांमध्ये मध्यस्थीची महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावल्याचे समोर आले आहे. या प्रयत्नांमुळे दोन्ही देशांमध्ये अंतरिम स्वरूपाचा समझोता घडून येण्यास मदत झाली असल्याचे बोलले जात आहे.
जागतिक तेल वाहतुकीच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत इराणकडून सकारात्मक संकेत देण्यात आले आहेत. या मार्गातून जगातील मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची वाहतूक होत असल्याने, हा मार्ग सुरळीत राहणे जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
दरम्यान, या चर्चांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका इराणवरील काही आर्थिक निर्बंध शिथिल करण्याचा विचार करत असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव कमी होऊन मध्य पूर्वेत शांततेचे वातावरण निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, या करारामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किंमती स्थिर राहण्यास मदत होऊ शकते. तसेच ऊर्जा क्षेत्रातील अस्थिरता कमी होऊन जागतिक सुरक्षेच्या दृष्टीनेही सकारात्मक परिणाम दिसू शकतात.
तथापि, या कराराचे अंतिम स्वरूप, आर्थिक निर्बंध शिथिलतेच्या अटी, तसेच होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या सुरक्षेबाबतचे ठोस निर्णय पुढील काही दिवसांत स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे. दोन्ही देशांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण करण्यासाठी कोणती पावले उचलली जातील, याकडेही जगाचे लक्ष लागले आहे.
पत्रकार : उमेश कुलकर्णी
संपर्क : 9822548429