बनावट नोकरभरतीला चाप; पुणे महापालिकेच्या नियुक्तीपत्रांवर आता ‘क्यूआर कोड’ची सुरक्षा
पुणे — पुणे महानगरपालिकेत नोकरीचे आमिष दाखवून सुशिक्षित बेरोजगारांची फसवणूक करणाऱ्या टोळ्यांवर प्रशासनाने कारवाई करण्याचा निर्णय घेतला आहे. बनावट नियुक्तीपत्रे देऊन तरुणांची आर्थिक लूट होण्याच्या घटना वाढत असलेल्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने नियुक्तीपत्रांमध्ये सुरक्षा उपाय म्हणून ‘क्यूआर कोड’ची अंमलबजावणी सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, येत्या ५ जूनपासून महानगरपालिकेकडून दिल्या जाणाऱ्या सर्व कायमस्वरूपी आणि कंत्राटी नियुक्तीपत्रांवर एक अद्वितीय क्यूआर कोड छापला जाईल. हा कोड कोणत्याही स्मार्टफोनमधील कॅमेरे किंवा क्यूआर स्कॅनरद्वारे स्कॅन केल्यावर थेट महानगरपालिकेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून त्या उमेदवाराच्या नियुक्तीची अधिकृत माहिती दर्शवेल. या माहितीमध्ये पदनाम, नियुक्तीची तारीख, विभाग आणि नियुक्ती आदेश क्रमांक यांचा समावेश असेल.
संगणकीय स्वरूपातील फसवणुकांचा वाढता धोका
आधुनिक एआय (AI) आणि इतर डिजिटल तंत्रज्ञानांच्या साहाय्याने हुबेहूब बनावट स्वाक्षऱ्या आणि सरकारी कागदपत्रे तयार करणे सुलभ झाले आहे. या तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून नागरिकांना दिशाभूल करणाऱ्या आणि आर्थिक नुकसान करणाऱ्या व्यक्तींनी अनेक चुका घडवल्या आहेत. महापालिकेचे माजी आणि वर्तमान अधिकारी म्हणतात की, क्यूआर कोडच्या माध्यमातून नियुक्तीपत्राची तातडीने सत्यता तपासता येणार असल्याने या प्रकारच्या फसवणुकीला मोठा धक्का बसेल.
पारदर्शकता आणि सुरक्षा वाढविण्याचे उद्दिष्ट
महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की हा उपाय केवळ फसवणूक थांबवण्यासाठीच नाही तर सार्वजनिक प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढवण्यासाठीही आहे. नियुक्तीपत्र प्राप्त करताच उमेदवाराला लगेचच अधिकृत स्रोतावरून सत्यता तपासता येणार आहे; त्यामुळे कोणत्याही मध्यस्थाला किंवा फसवणूक करणाऱ्या तृतीय पक्षाला चुका घडविण्याची संधी कमी होईल. तसेच या प्रणालीमुळे भविष्यातील प्रशासनिक चौकशा आणि दुरुस्ती कामे सोपी होतील.
आमदार किंवा नागरिकांनीही या निर्णयाचे स्वागत केले असून त्यांनी पुढे असेही सुचवले की भविष्यात महापालिकेच्या इतर महत्त्वाच्या प्रमाणपत्रांवर किंवा परवाना कागदपत्रांवरही अशी सुरक्षा जोडली जावी.
उपायाची कार्यवाही व पुढील पाऊले
महापालिकेच्या आयटी विभागाला क्यूआर प्रणाली लवकरात लवकर राबवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. संचालनालयाकडून जारी सूचीत तांत्रिक तपशील, कोडची संरचना आणि वापरकर्त्यांसाठी मार्गदर्शक सूचना प्रकशित केल्या जाणार आहेत. तसेच, जुन्या नियुक्तीपत्रांसाठी सत्यापन प्रणाली कशी लागू केली जाईल, याबाबतही महापालिकेत चर्चा सुरू आहे.
पत्रकार: उमेश कुलकर्णी
मोबाईल नं.: 9822548429
