गणेशोत्सवात डीजेवरील बंदी : राजकारण की ध्वनीप्रदूषणाचा प्रश्न?
पुणे : गणेशोत्सव जवळ आला की डीजे, ढोल-ताशे आणि ध्वनीप्रदूषणाचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर येतो. यंदाही गणेशोत्सवात डीजेच्या वापरावर बंदी घालण्याच्या निर्णयामुळे राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता आहे. एकीकडे पर्यावरण आणि नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने ध्वनीप्रदूषणावर नियंत्रण आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त होत आहे, तर दुसरीकडे धार्मिक उत्सवांवरच निर्बंध का लादले जातात, असा सवाल विविध राजकीय आणि सामाजिक संघटनांकडून उपस्थित केला जात आहे.
गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि सामाजिक परंपरेचा महत्त्वाचा उत्सव आहे. मात्र, मिरवणुकांमध्ये मोठ्या आवाजात वाजणारे डीजे आणि ध्वनिक्षेपक यामुळे ध्वनीप्रदूषण वाढत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने होत आहेत. ज्येष्ठ नागरिक, रुग्ण, विद्यार्थी आणि लहान मुलांना त्याचा त्रास सहन करावा लागत असल्याने नियमांचे पालन करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
दरम्यान, डीजेवरील बंदीचा मुद्दा आता राजकीय रंग घेताना दिसत आहे. काही नेते आणि संघटनांकडून या निर्णयाला विरोध केला जात असून, सरकारने सर्व धर्मांच्या आणि सर्व प्रकारच्या कार्यक्रमांसाठी समान नियम लागू करावेत, अशी मागणी केली जात आहे. निवडक उत्सवांवर कारवाई न करता ध्वनीप्रदूषणाच्या नियमांची समान आणि काटेकोर अंमलबजावणी व्हावी, असेही मत व्यक्त केले जात आहे.
प्रशासनासमोरही कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासोबतच गणेशभक्तांच्या भावना आणि पर्यावरणाचे संतुलन राखण्याचे मोठे आव्हान आहे. त्यामुळे गणेशोत्सवाचा उत्साह कायम ठेवत ध्वनीप्रदूषणावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सर्वांनी नियमांचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे मत पर्यावरणप्रेमी व्यक्त करत आहेत.
गणेशोत्सव हा श्रद्धा आणि आनंदाचा उत्सव आहे; मात्र हा आनंद इतरांच्या आरोग्याला आणि शांततेला बाधा पोहोचणार नाही, याची जबाबदारीही समाजाचीच आहे. डीजेवरील बंदी हा केवळ राजकारणाचा विषय न बनवता ध्वनीप्रदूषण नियंत्रणासाठी समान नियम आणि प्रभावी अंमलबजावणी करण्याची गरज आहे.
प्रतिनिधी: शाम शिरसाठ पुणे
