डीजेवर बंदी असावी की नसावी ?

​डीजेवर बंदी असावी की नसावी ?

— आनंद, परंपरा आणि सार्वजनिक शांतता यांचा समतोल साधण्याची गरज
​डीजे हा आजच्या काळातील उत्सव, मिरवणुका, लग्नसमारंभ आणि विविध सामाजिक कार्यक्रमांचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे. मोठ्या आवाजातील संगीत, आकर्षक लाईट्स आणि तालावर नाचणारे तरुण हे चित्र आता सर्वत्र पाहायला मिळते. मात्र, याच डीजेमुळे ध्वनिप्रदूषण, नागरिकांना होणारा त्रास, विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासावर होणारा परिणाम, रुग्णांची गैरसोय आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या आरोग्याचे प्रश्न निर्माण होत आहेत. त्यामुळे डीजेवर पूर्णपणे बंदी असावी की नियमांच्या चौकटीत परवानगी द्यावी, हा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे.
​डीजेवर पूर्ण बंदीची मागणी का होते?
​ध्वनिप्रदूषण व झोपमोड: डीजेच्या कार्यक्रमांमध्ये अनेकदा आवाजाची ठरवून दिलेली मर्यादा ओलांडली जाते. रात्री उशिरापर्यंत सुरू राहणाऱ्या कर्णकर्कश आवाजामुळे परिसरातील नागरिकांची झोपमोड होते.
​आरोग्यावर परिणाम: लहान मुले, अभ्यास करणारे विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक तसेच गंभीर रुग्णांना या मोठ्या आवाजाचा मोठा फटका बसतो. शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालयांच्या परिसरात हा प्रश्न अधिक गंभीर बनतो.
​सार्वजनिक त्रास व कायदा-सुव्यवस्था: डीजेच्या आवाजासोबतच रस्ते अडवणे, वाहतूक कोंडी, मद्यपान करून वाहन चालवणे आणि तरुणांचे धोकादायक नृत्य यांसारख्या घटना घडतात.
​पूर्ण बंदी हाच योग्य मार्ग आहे का?
धार्मिक उत्सव, सामाजिक कार्यक्रम आणि लग्नसमारंभांमध्ये संगीताला महत्त्वाचे स्थान आहे. याशिवाय डीजे व्यवसायावर अनेक चालक, तंत्रज्ञ, मजूर आणि छोटे व्यावसायिक रोजगारासाठी अवलंबून आहेत. नियमांचे पालन करून आणि मर्यादित आवाजात कार्यक्रम घेतले, तर मनोरंजन आणि नागरिकांचे अधिकार यांचा समतोल साधता येऊ शकतो. त्यामुळे प्रश्न ‘डीजे असावा की नसावा’ हा नसून ‘डीजे कसा, कुठे, किती वेळ आणि किती आवाजात वाजवला जावा’ हा आहे.
​नियम सर्वांसाठी समान हवेत
​समान अंमलबजावणी: धार्मिक मिरवणूक, राजकीय कार्यक्रम किंवा कौटुंबिक सोहळा—ध्वनिप्रदूषणाचे नियम सर्वांसाठी एकसारखेच असावेत.
​पारदर्शक व्यवस्था: डीजे परवानगीची प्रक्रिया सोपी असावी आणि प्रत्यक्ष आवाजाची पातळी तपासण्यासाठी प्रशासनाने आधुनिक यंत्रणा वापरावी.
​कडक कारवाई: नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर भेदभाव न करता थेट दंडात्मक कारवाई झाली पाहिजे.
​उपाययोजना:
​ठरावीक वेळेनंतर डीजे वाजवण्यावर सक्तीने बंदी असावी.
​रुग्णालये, शाळा व शांतता क्षेत्रांमध्ये (Silence Zones) डीजेला पूर्णपणे मनाई असावी.
​केवळ डीजे चालकांवरच नव्हे, तर नियम तोडणाऱ्या आयोजकांवरही कायदेशीर जबाबदारी निश्चित करावी.
​स्थानिक प्रशासनाने प्रत्येक उत्सवापूर्वी स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना जाहीर कराव्यात.
​निष्कर्ष
डीजे हा स्वतःमध्ये गुन्हा नाही; परंतु नियम मोडून आणि इतरांच्या हक्कांकडे दुर्लक्ष करून अमर्याद आवाजात डीजे वाजवणे ही खरी समस्या आहे. उत्सवात आनंद जरूर असावा, पण त्याची किंमत दुसऱ्याच्या शांततेने, दुसऱ्याच्या आरोग्यावर परिणाम करून चुकवता कामा नये. त्यामुळे डीजेवर सरसकट बंदी न घालता वेळेचे, आवाजाचे आणि ठिकाणाचे कडक नियम सर्वांना समान रीतीने लागू करणे हाच योग्य मार्ग आहे.
​प्रतिनिधी: उमेश कुलकर्णी
लोक 1 न्यूज